BÀI DỰ THI CHÍNH LUẬN VỀ BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG

ĐẤU TRANH CHỐNG THÔNG TIN SAI LỆCH TRÊN MẠNG XÃ HỘI – “MẶT TRẬN KHÔNG TIẾNG SÚNG” TRONG BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống con người. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, mỗi cá nhân có thể tiếp cận và chia sẻ thông tin nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đặc biệt là sự lan truyền của thông tin sai lệch, tin giả, xuyên tạc sự thật. Trước tình hình đó, Bộ Chính trị khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”. Nghị quyết đã chỉ rõ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ Đảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối của Đảng; bảo vệ nhân dân, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Chính vì vậy, đấu tranh chống lại các thông tin sai lệch trên các nền tảng mạng xã hội không còn là câu chuyện văn hóa ứng xử thuần túy, mà là yêu cầu cấp thiết, mang tính sống còn. Đây được ví như một “mặt trận không tiếng súng” đầy cam go, phức tạp nhưng có ý nghĩa quyết định trong công cuộc bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng và sự ổn định, phát triển bền vững của toàn xã hội.

Trước hết, cần hiểu rõ Thông tin sai lệch là những thông tin không đúng sự thật, bị bóp méo hoặc chưa được kiểm chứng nhưng lại được lan truyền rộng rãi trong xã hội, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội hiện nay. Điều đáng lo ngại là tốc độ lan truyền của những thông tin này thường rất nhanh, chỉ trong thời gian ngắn có thể tiếp cận đến hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người. Không ít người vì thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin nên dễ dàng tin tưởng và chia sẻ lại, vô tình tiếp tay cho tin giả lan rộng.

Nguyên nhân dẫn đến thông tin sai lệch rất đa dạng. Có người đăng tin vì mục đích câu lượt xem, tăng tương tác để kiếm tiền; có người lại lợi dụng sự thiếu hiểu biết của cộng đồng để trục lợi cá nhân như bán hàng kém chất lượng, lừa đảo; nghiêm trọng hơn, một số đối tượng cố tình tung tin xuyên tạc nhằm gây hoang mang dư luận, làm suy giảm niềm tin của người dân đối với các cơ quan, tổ chức, thậm chí phục vụ mục đích chống phá Nhà nước. Điều đáng nói là những thông tin này thường được “ngụy trang” rất khéo léo dưới dạng tin tức, câu chuyện đời sống hoặc ý kiến cá nhân, khiến nhiều người khó nhận biết.

Hậu quả của thông tin sai lệch không chỉ gây hoang mang dư luận mà còn ảnh hưởng đến uy tín của cá nhân, tổ chức, thậm chí gây thiệt hại về kinh tế và xã hội. Nghiêm trọng hơn, nó có thể làm suy giảm niềm tin của người dân vào các nguồn thông tin chính thống, khiến xã hội rơi vào tình trạng “nhiễu loạn thông tin”, khó phân biệt đúng sai. Trong một số trường hợp, tin giả còn kích động tâm lý đám đông, dẫn đến những hành vi tiêu cực như mua tích trữ hàng hóa, tẩy chay vô căn cứ hoặc lan truyền sự hoảng loạn không cần thiết. Đối với cá nhân, việc bị lan truyền thông tin sai lệch có thể gây tổn thương về danh dự, tinh thần, thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống và công việc. Vì vậy, hậu quả của thông tin sai lệch không chỉ dừng lại ở một thông tin sai, mà có thể kéo theo nhiều hệ lụy phức tạp và khó kiểm soát trong đời sống xã hội.

Thực tế cho thấy, tình trạng này đang diễn ra ngày càng phổ biến. Điển hình, ngày 20/12/2025, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã phát hiện và xử phạt hai tài khoản Facebook đăng tải thông tin sai sự thật, xuyên tạc chính sách của Nhà nước. Những thông tin này lan truyền nhanh chóng, gây hoang mang trong dư luận và ảnh hưởng đến quá trình xử lý của cơ quan chức năng.

(Xử phạt hành vi chia sẻ thông tin sai sự thật trên không gian mạng) (Baoquangngai.vn) Ngày 20/12/2025)

Trước đó, vào ngày 18/02/2025, một cá nhân khác cũng bị xử phạt vì hành vi đăng tải nội dung vu khống, xúc phạm danh dự của người khác trên mạng xã hội. Những vụ việc này cho thấy rõ rằng không gian mạng không phải là nơi “muốn nói gì thì nói”, mà mọi hành vi đều phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật.

(Ngày 18/02/2025 Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Quảng ngãi)

Một trường hợp khác tại Đà Nẵng Ngày 12.1, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an TP.Đà Nẵng đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính số tiền 7,5 triệu đồng đối với ông N.V.H (38 tuổi, ở xã Gò Nổi, TP.Đà Nẵng) do có hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội.

(Công an TP. Đà Nẵng xử phạt 7,5 triệu đồng một cá nhân vì đăng bình luận sai sự thật, xuyên tạc về lãnh đạo trên mạng xã hội)

Không chỉ dừng lại ở các trường hợp cá nhân, tin giả còn từng gây ra những tác động lớn đối với toàn xã hội. Trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19, nhiều thông tin sai lệch về số ca nhiễm, tình hình phong tỏa hay các biện pháp phòng chống dịch đã khiến người dân hoang mang, thậm chí có những hành vi tiêu cực như tích trữ hàng hóa, lan truyền tâm lý lo sợ. Điều này không chỉ gây ảnh hưởng đến đời sống xã hội mà còn làm khó khăn thêm cho công tác quản lý và điều hành của Nhà nước.

(Hình ảnh xử phạt người đăng tin sai sự thật về dịch Covid 19)

https://nhandan.vn

Từ những thực tế trên, có thể khẳng định rằng đấu tranh chống thông tin sai lệch trên mạng xã hội chính là một cuộc chiến thực sự, dù không có tiếng súng nhưng lại vô cùng cam go và phức tạp. “Kẻ thù” trong cuộc chiến này không phải là những lực lượng hữu hình mà là những thông tin độc hại, những luận điệu xuyên tạc len lỏi trong không gian mạng. Nếu không kịp thời ngăn chặn, chúng có thể làm xói mòn niềm tin của người dân, gây chia rẽ xã hội và ảnh hưởng đến sự ổn định của đất nước.

Trong cuộc chiến đó, vai trò của các cơ quan chức năng là vô cùng quan trọng. Nhà nước đã ban hành nhiều quy định pháp luật nhằm xử lý nghiêm các hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật. Đồng thời, các lực lượng chức năng cũng tích cực theo dõi, phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm. Bên cạnh đó, việc phối hợp với các nền tảng mạng xã hội để gỡ bỏ nội dung xấu độc cũng là một giải pháp hiệu quả.

Tuy nhiên, để cuộc đấu tranh này đạt hiệu quả cao, không thể chỉ dựa vào cơ quan chức năng mà cần có sự tham gia của toàn xã hội. Mỗi người dân, đặc biệt là giới trẻ – những người sử dụng mạng xã hội nhiều nhất – cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Trước khi đăng tải hay lan truyền một nội dung nào đó, cần kiểm chứng nguồn tin, tránh tiếp tay cho tin giả. Đồng thời, cần chủ động lên tiếng phản bác những thông tin sai lệch, góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh.

Bên cạnh đó, Giáo dục giữ vai trò nền tảng trong việc hình thành “sức đề kháng” trước tin giả trong xã hội hiện đại. Trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội phát triển nhanh chóng và khó kiểm soát, học sinh – đối tượng thường xuyên tiếp cận internet – rất dễ bị tác động nếu thiếu kỹ năng chọn lọc. Vì vậy, nhà trường cần chú trọng trang bị cho các em khả năng nhận diện thông tin sai lệch thông qua việc hướng dẫn cách kiểm tra nguồn tin, đối chiếu nhiều kênh thông tin và nhận biết các dấu hiệu của tin giả như nội dung giật gân, thiếu căn cứ, hoặc bị cắt ghép. Song song với đó, việc rèn luyện tư duy phản biện giúp học sinh không tiếp nhận thông tin một cách thụ động, mà biết đặt câu hỏi, phân tích và đánh giá vấn đề một cách logic, khách quan. Quan trọng hơn, giáo dục còn phải hình thành ở học sinh ý thức trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội, hiểu rõ rằng mỗi hành động chia sẻ đều có thể tác động đến người khác và xã hội. Khi mỗi cá nhân đều có khả năng “tự lọc” thông tin và hành xử có trách nhiệm, tin giả sẽ dần mất đi môi trường tồn tại và lan rộng.

Trong quá trình đó, giáo viên đóng vai trò trung tâm và mang tính định hướng trực tiếp. Trước hết, giáo viên cần chủ động nâng cao hiểu biết về truyền thông số và các dạng tin giả để có thể hướng dẫn học sinh một cách cụ thể, thiết thực. Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, giáo viên nên đưa các tình huống thực tế vào bài giảng, tổ chức cho học sinh thảo luận, phân tích và tự rút ra bài học, từ đó hình thành kỹ năng một cách bền vững. Đồng thời, giáo viên cần khuyến khích học sinh phát triển tư duy phản biện thông qua việc đặt câu hỏi mở, tạo môi trường học tập dân chủ để các em mạnh dạn bày tỏ quan điểm và tranh luận trên cơ sở lý lẽ.

Bên cạnh đó, giáo viên còn là tấm gương về cách tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Sự cẩn trọng, trách nhiệm của thầy cô trong việc kiểm chứng thông tin trước khi phát ngôn hay lan truyền sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và hành vi của học sinh. Khi giáo viên thể hiện sự tỉnh táo, dựa trên các nguồn tin cậy để xác minh thông tin, học sinh sẽ học được cách đánh giá nội dung một cách khách quan, tránh bị cuốn theo những tin giả, tin sai lệch lan truyền trên mạng xã hội. Ngược lại, nếu giáo viên thiếu cẩn trọng, vô tình lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng, điều này có thể tạo ra những tiền lệ xấu, khiến các em dễ dàng tin vào những điều chưa chắc chắn và ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình học tập. Ngoài ra, giáo viên cần phối hợp với nhà trường và gia đình trong việc định hướng học sinh sử dụng mạng xã hội một cách an toàn, văn minh thông qua các hoạt động giáo dục, sinh hoạt chuyên đề hoặc ngoại khóa, để hướng dẫn học sinh khai thác lợi ích của mạng thay vì chỉ cấm sử dụng. Nhà trường cũng có thể xây dựng quy chế quản lý sử dụng thiết bị và MXH tại trường, phối hợp với giáo viên theo dõi và xử lý các trường hợp các học sinh vi phạm.

Hình ảnh giảng dạy lồng ghép sử dụng mạng an toàn chính thống tại trường PTDTNT THCS Ba Tơ)

Ngoài ra, các cơ quan báo chí chính thống cũng cần phát huy vai trò định hướng dư luận, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời để người dân không bị “dẫn dắt” bởi những nguồn tin không đáng tin cậy. Một khi thông tin chính thống đủ nhanh, đủ rõ ràng và đủ thuyết phục, thì tin giả sẽ tự bị loại bỏ.

Có thể nói, đấu tranh chống thông tin sai lệch trên mạng xã hội không chỉ là nhiệm vụ của riêng ai mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Đây là một “mặt trận không tiếng súng” nhưng lại có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững ổn định chính trị và trật tự xã hội. Trong cuộc chiến này, mỗi người dân chính là một “chiến sĩ”, mỗi hành động chia sẻ thông tin đúng đắn chính là một đóng góp thiết thực.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng “số hóa”, cuộc chiến chống tin giả chắc chắn sẽ còn tiếp diễn với nhiều thách thức mới. Tuy nhiên, nếu có sự chung tay của toàn xã hội, từ Nhà nước đến từng cá nhân, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng một môi trường mạng lành mạnh, an toàn và đáng tin cậy. Đó cũng chính là nền tảng vững chắc để đất nước phát triển bền vững trong thời đại mới.

Đấu tranh chống thông tin sai lệch trên mạng xã hội không chỉ là nhiệm vụ nhất thời mà là một quá trình lâu dài, bền bỉ, đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong “mặt trận không tiếng súng” này, mỗi cá nhân chính là một “chiến sĩ”, mỗi hành động chia sẻ có trách nhiệm, mỗi lần kiểm chứng thông tin trước khi lan truyền đều góp phần bảo vệ sự thật, củng cố niềm tin và giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng. Khi công nghệ ngày càng phát triển, thông tin lan truyền với tốc độ chóng mặt thì yêu cầu về bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm của con người càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chỉ khi mỗi người dân có “sức đề kháng” vững vàng trước tin giả, biết phân biệt đúng – sai, thật – giả, thì không gian mạng mới thực sự trở thành môi trường lành mạnh, tích cực. Đó không chỉ là cuộc đấu tranh bảo vệ tư tưởng, mà còn là hành trình giữ gìn giá trị chân – thiện – mỹ, bảo vệ sự ổn định của xã hội và tương lai bền vững của đất nước.

Người dự thi: Đinh Trần Thúy Vy – Giáo viên Trường PTDTNT THCS Ba Tơ